Niepodległa

W ramach akcji „Szkoła Niepodległej” uczniowie kl. 7,8 i 3g opracowali biogramy żołnierzy walczących o wolność Ojczyzny. Zdecydowano, że wybór będzie dotyczyć postaci jak najbliżej związanych z naszym środowiskiem. Przedstawiciele kl.8: Ola Bura, Jula Hula, Julka Pietrzyk, Wiktoria Janków oraz Bartek Macke pod kierunkiem p. dyrektor Stefanii Siewruk- Welens pracowali nad notką biograficzną ojca p. dyrektor Józefa Siewruka ps. Nil -  żołnierza 24 Brygady Partyzanckiej „Dryświaty”.  Wykorzystali: książkę  Cezarego Chlebowskiego „Wachlarz”, monografię „Ostatni  raport” Kazimierza Krauzego oraz wspomnienie o ojcu napisane przez p. dyrektor. Z kolei Paulina Paluch, Natalia Hetman, Martyna Wiaterek oraz Marta Skrzydel z kl.7 opracowali biogram Kazimierza Krauzego – dowódcy 24. Brygady Partyzanckiej „Dryświaty”, grobem którego opiekują się uczniowie naszej szkoły, na podstawie wspomnianej książki „Ostatni raport” i materiałów z Internetu.  Zaś Kornel Suwezda z kl. 3g podjął się zadania stworzenia biogramu żyjącego w jego miejscowości – Kraskowie – żołnierza AK – pradziadka kolegi z kl. 5 Dominika Mickiego – Bolesława Minksztyna. Wykorzystał książkę autobiograficzną p. Minksztyna oraz wywiad z jego córką p. Józefą Minksztyn. Opiekunem uczniów z kl. 7 i 3g był historyk p. Mariusz Sak.

 

Imię i nazwisko:

Józef Siewruk

Pseudonim:

„Nil”

Stopień wojskowy

starszy strzelec

Data i miejsce urodzenia:

24.02.1924 r. Stare Pietryszki, pow. Brasław

Przed wojną:

Urodził się w zubożałej wielodzietnej (10 dzieci) szlacheckiej rodzinie w dwuwłókowym zaścianku na Ziemi Brasławskiej ( dziś – Białoruś). Ukończył jedynie 6 klasową szkołę w Buczanach. Pracował w gospodarstwie, szył buty i kożuchy, skonstruował kryształkowe radio, wiatrową mini-elektrownię. Bardzo chciał się uczyć, ale warunki materialne na to nie pozwalały.

Działalność patriotyczna i wojskowa:

Po napadzie Niemiec na ZSRR razem z kolegą wymontowali z rosyjskich kukuruźników pistolety maszynowe i ukryli w stodole – później przejęło je AK. W konspiracji od 1941 r. jako 18 –letni członek Organizacji Dywersyjnej „Wachlarz”.  Przysięgę na wierność złożył przed nauczycielem z Widz. Należał do plutonu osłonowego V odcinka „Wachlarza”, który skupiał najbardziej doświadczonych w konspiracji żołnierzy. Po rozwiązaniu w połowie 1942 r. „Wachlarza” wstąpił w szeregi  Armii Krajowej Obwód Brasław „Jaź”. Od marca 1944 żołnierz pierwszego oddziału partyzanckiego na Ziemi Brasławskiej- Oddziału Leśnego nr 85. Na jego bazie  w maju 1944 r. utworzono   24. Brygadę Partyzancką „Dryświaty”.  Józef Siewruk walczył w II plutonie Brygady pod dowództwem Józefa Makowskiego „Rzędziana”. Z uwagi na niski wzrost i spryt pełnił funkcję zwiadowcy.

Akcje, w których brał udział:

- napad na osobowy samochód niemiecki, rozbrojenie 2 żołnierzy;

- akcja na posterunek niemiecki w Miorach- zdobycie amunicji;

- potyczka z policją niemiecką pod Klausami;

- walki z partyzantką radziecką – pod Ostaniowcami i Marcybelino;

- akcja na posterunek litewsko- niemiecki w Gajdach – likwidacja wart, opanowanie posterunku, zabór broni, zdemolowanie pomieszczeń;

- akcja na posterunek litewski w Gajdach;

- zasadzka na szosie koło Mierzan na pojazdy niemieckie;

- akcja na posterunek litewski w Rymszanach;

Po ustaniu działań wojennych:

Aresztowany i  zesłany do Kaługi. Udało mu się uciec z transportu. Ukrywał się w lasach koło rodzinnego domu. Złapany przez NKWD i wieziony drabiniastym wozem, ponownie uciekł, mimo ostrzału NKWD-zistów i cały dzień chował się w jeziorze z trzciną przy ustach, by móc oddychać. Jesień i zimę spędził w lesie, w ziemiance wraz z innymi partyzantami.  Pierwszym transportem repatriacyjnym z dokumentami na nazwisko zabitego partyzanta Witolda Kaczana przyjechał do Kętrzyna. Podjął pracę traktorzysty i kierowcy w okolicznych PGR-ach.  Ożenił się, miał troje dzieci. Jego rodzina, która pozostała na terenie ZSRR była represjonowana –  w Kazachstanie i na Syberii wieloletnie wyroki odsiedzieli wszyscy  dorośli – oprócz matki i jednej z sióstr – z rodziny.

Odznaczenia:

Krzyż Partyzancki

Data i miejsce śmierci, miejsce pochówku:

30.03.1980  r. w Kętrzynie, pochowany na Cmentarzu Komunalnym w Kętrzynie.

 

Imię i nazwisko:

Kazimierz Krauze

Pseudonim:

„Kumiel”, „Wawrzecki”

Stopień wojskowy:

Kpt, ppłk, płk, dowódca 24 Brygady AK „Dryświaty”

Data i miejsce urodzenia:

1.08.1916, Lipowiec, Ukraina.

Przed wojną:

W 1924 roku repatriowany wraz z rodziną z bolszewickiej Rosji do Polski. W czerwcu 1935 zdał maturę w Wilnie. Pracował jako nauczyciel j. polskiego w wiejskiej szkole. W roku 1937/1938 służył w Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy przy 76 p.p. w Grodnie, następnie uczył się w Szkole Podchorążych Piechoty w Komorowie koło Ostrowi Mazowieckiej. W sierpniu 1939 r. przydzielony do 36 p.p. Legii Akademickiej w Warszawie w stopniu zastępcy dowódcy plutonu. Organizował pododdziały swojej jednostki z przybywających do niej rezerwistów.

Działalność patriotyczna i wojskowa:

We wrześniu 1939 r. bierze udział w obronie Warszawy jako dowódca plutonu. Po kapitulacji stolicy ukrywa się w mieście, następnie przedostaje się na Wileńszczyznę i osiada w powiecie brasławskim. Od grudnia 1940 r. organizuje tu bazę dla cichociemnych. W 1942 r. dowodzi plutonem osłonowym V odcinka „Wachlarza”. W maju 1942 r. bierze udział w brawurowej akcji przetransportowania z bazy w Werusowie dużej ilości materiałów wybuchowych. W grudniu 1942 r. przejmuje obowiązki dowódcy 26 Ośrodka Dywersyjnego. W marcu 1944 r. organizuje oddział partyzancki na Brasławszczyznie

(OL-85) i obejmuje jego dowództwo. Później współtworzy 23 Brygadę AK. W akcji „Burza” jego jednostka walczy w składzie Zgrupowania AK nr 2. W maju 1944 r. tworzy 24 Brygadę AK „Dryświaty” i obejmuje jej dowództwo. W lipcu 1944 r. w wyniku nieudanych rozmów z Sowietami jego Brygada zostaje rozwiązana, a on aresztowany. W Kałudze odrzuca propozycję wstąpienia do Ludowego Wojska Polskiego. Zostaje oddany pod nadzór NKWD „Smiersz”. Przechodzi przez kolejne łagry sowieckie: Riazan, Diagielew i Czerepowiec. Służbę wojenną w momencie aresztowania  kończy w stopniu kpt.

Po wojnie:

W kwietniu 1948 r. wrócił do Polski i zamieszkał w Kętrzynie. Założył rodzinę i pracował jako księgowy. W październiku 1950 r. zatrzymany został przez UB i aresztowany przez Rejonową Prokuraturę Wojskową w Olsztynie. Skazany na 8 lat więzienia, utratę mienia, degradację do stopnia szeregowca i pozbawienie praw obywatelskich na 5 lat. W styczniu 1955 r. zwolniony z więzienia. Pracował w kętrzyńskim MHD na stanowisku głównego księgowego. W 1974 r. przeszedł do pracy w ZPO „Warmia” w Kętrzynie. W 1976 r. przeszedł na emeryturę. W lipcu 1988 r. w wyniku rewizji nadzwyczajnej Sądu Najwyższego w Warszawie został zrehabilitowany za skazanie z 1950 r. W latach 1989-1990 brał udział w tworzeniu Światowego Związku Żołnierzy AK. Był współorganizatorem kętrzyńskiego Koła Miejskiego ŚZŻAK. Był twórcą i inicjatorem zespołu, który odnalazł groby żołnierzy swojej brygady zamordowanych przez Sowietów w kwietniu 1944 r. pod Marceboliną na Brasławszczyznie. Współpracował z organami władzy w Kętrzynie w organizowaniu uroczystości popularyzujących etos AK. Ostatnie lata życie spędził w Olsztynie. Był prezesem Warmińsko-Mazurskiego ŚZŻAK. W 2000 r. awansowany do stopnia ppłk w stanie spoczynku, w 2006 r. awansowany do stopnia płk.

Odznaczenia:

Srebrny Krzyż Orderu Virtutti Militari, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Walecznych, Złoty i Srebrny Krzyż Zasługi, Krzyż Partyzancki, Krzyż Armii Krajowej, Medal Wojska, Medal za Udział w Wojnie Obronnej w 1939 r., Medal Zwycięstwa i Wolności, Medal Rodła.

Data i miejsce śmierci, miejsce pochówku:

06.03.2008 w Olsztynie, pochowany na Cmentarzu Komunalnym w Kętrzynie.

 

Literatura:

Autor monografii Obwodu Brasławskiego AK „Ostatni raport”, współautor książki „Sztafeta pokoleń”.

 

Imię i nazwisko:

Bolesław Minksztym

Pseudonim:

„Sokół”

Stopień wojskowy:

Szeregowy

Data i miejsce urodzenia:

1.01.1926, Czepukany, gm. Rymszany, p. Brasław, woj. Wileńskie

Przed wojną:

Przed wojną zamieszkiwał wieś Czepukany na Brasławszczyznie. Mieszkał wraz z rodzicami (Stanisławem i Bolesławą) i rodzeństwem, siostrami Anną, Albiną,  Stanisławą, Wacławą oraz braćmi Witoldem i Edwardem. Ukończył 6 klas szkoły podstawowej.

Działalność patriotyczna i wojskowa:

Do 1944 r. ukrywał się unikając w ten sposób wywózki na roboty do Niemiec. W 1944 r. wstępuje do partyzantki. Służył w oddziale Bolesława Morawskiego „Popiela”. Brał udział w czynnym oporze konspiracyjnym. Jednostka, w której służył podlegała pod organizację „NIE” Armii Krajowej. Jego drużynowym był Olgierd Retyg. Aresztowany przez NKWD podczas wizyty u wujostwa w Troku w dniu 15.01.1945 r. Trzy tygodnie więziony w litewskim miasteczku Zarasai, gdzie był przesłuchiwany i katowany przez NKWD. W lutym 1945 r. przewieziony do więzienia w Ucianach, a następnie w Starych Święcianach. W marcu 1945 r. wywieziony do więzienia Łukiszki w Wilnie. Tam w dniu 27.09.1945 r. skazany przez sowiecki Trybunał Wojenny za udział w „nielegalnej organizacji AK” oraz za „próbę zbrojnego oporu” wobec Armii Sowieckiej na 10 lat poprawczych łagrów, 5 lat zsyłki i 5 lat pozbawienia praw obywatelskich. Pod koniec listopada 1945 r. wywieziony wagonami bydlęcymi na Syberię.

Na zesłaniu:

Na zesłaniu przebywał od stycznia 1946 r. pracując początkowo w łagrze w okolicach Tobolska nad rzeką Irtysz. Od marca do czerwca 1946 r. pracował przy wyrębie lasów pod budowę nowego łagru. W 1947 r. pracował przy rozładunku i załadunku wagonów. W lutym 1948 r. wywieziony pociągiem do łagru w Nowokuźniecku. Pracował przy budowie osiedla dla górników. Pod koniec października 1948 r. wywieziony do łagru w Krasnojarsku do budowy mostu na rzece Jenisej, gdzie uległ wypadkowi – kloc drzewa złamał mu nogę. Przez trzy miesiące leżał w szpitalu, a następnie pracował tam jako sanitariusz. Na początku 1949 r. wywieziony do subłagu do pracy w tartaku. Pod koniec maja 1949 r. wywieziony w okolice Abaki do pracy w kamieniołomach. Wywieziony koleją do Birłagu nad Amurem do łagru w okolicy Chabarowska, gdzie do jesieni pracował na kolei. W połowie października 1949 r. wywieziony pociągiem do Władywostoku, skąd statkiem przewieziony został do Magadanu do pracy w kopalni rudy złota. Przebywał tam do 1.11. 1953 r. Następnie zwolniony z łagru, ale skazany na zsyłkę, czyli pozostanie na Magadanie z możliwością samodzielnego życia i pracy zarobkowej. W dniu 2.11.1953 r. zamieszkał w osiedlu „Simka”, gdzie pracował w lesie, a następnie od 10.05.1954 r.  mieszkał w osiedlu Maryna Raskowa, gdzie pracował w kopalni odkrywkowej złota. 26.10.1955 r. zwolniony z dalszego odbywania kary.

Powrót do Polski:

W początkach 1956 r. przekroczył granicę polsko – sowiecką w Żurawicy, gdzie spędził trzy tygodnie, a następnie dostał skierowanie do pracy w Stalinogrodzie (Katowice). Pracował w kopalni węgla w Mysłowicach jako młodszy rębacz. Po miesiącu na własną prośbę przeniesiony do Przedsiębiorstwa Robót Górniczych w Bytomiu. Pracował w kopalni Barbara Wyzwolenie w Chorzowie. Wziął 30 dni urlopu i wyjechał do ZSRR, aby w rodzinnej wiosce Czepukany odwiedzić swoją rodzinę. Po powrocie z Sowietów wyjechał do Szczytna do krewnych Minksztymów i do Kraskowa do ciotki Genowefy (siostry ojca), która obiecała przepisać na jego ojca połowę z 10 ha gospodarstwa. W 1958 r. rzucił pracę na Śląsku i osiadł w Kraskowie, gdzie ukończył 7 i 8 klasę szkoły podstawowej. Ściągnął z ZSRR także ojca oraz najmłodszą siostrę Annę i brata Edwarda. W maju 1960 r. ożenił się. W 1962 r. odbył służbę w Ludowym Wojsku Polskim. W 1990 r. napisał swoje wspomnienia z pobytu na zesłaniu. 7.07.2005 r.  odznaczony Medalem „Pro Memoria”. Na początku lipca 2008 r. podarował swoją książkę Ośrodkowi Karta w Warszawie. W Kraskowie mieszka do dzisiaj.

Odznaczenia:

Medal „Pro Memoria”.

Literatura:

„Pamiętnik 1939 – 1955. Droga przez więzienne piekło i sowieckie łagry”.

Napisz pierwszy komentarz
Niepodległa

PDF Drukuj Email
Ocena użytkowników: / 2
SłabyŚwietny 
 
Aktualności
free pokerfree poker

Kalendarz


Dzisiaj jest: Sobota
23 Marca 2019
Imieniny obchodzą
Eberhard, Feliks, Katarzyna, Kondrat,
Oktawian, Pelagia, Pelagiusz, Piotr,
Zbysław

Do końca roku zostało 284 dni.
Zodiak: Baran

Kto nas odwiedza

Naszą witrynę przegląda teraz 10 gości 

© 2010 Zespół Szkół w Garbnie.

Zawartość serwisu jest chroniona prawami autorskimi.

Licznik odwiedzin

Dodatki na stronę